A máy biến áplà thiết bị sử dụng nguyên lý cảm ứng điện từ để thay đổi hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều.
Chức năng chính của máy biến áp là:
1. Truyền năng lượng điện: Máy biến áp thực hiện việc truyền tải năng lượng điện bằng cách chuyển đổi năng lượng điện ở phía điện áp cao thành năng lượng điện ở phía điện áp thấp. Trong quá trình truyền tải điện, hiện tượng mất điện trở quá mức xảy ra khi dòng điện truyền qua khoảng cách xa. Tuy nhiên, máy biến áp làm giảm cường độ dòng điện bằng cách tăng điện áp, do đó làm giảm tổn thất điện trở của đường dây. Cách tiếp cận này không chỉ nâng cao hiệu quả truyền tải điện mà còn giảm chi phí đường dây truyền tải.
2. Chuyển đổi năng lượng điện: Trong hệ thống điện thường xuyên phải chuyển đổi năng lượng điện xoay chiều (AC) thành năng lượng điện một chiều (DC) hoặc ngược lại và máy biến áp có thể thực hiện được nhiệm vụ này. Bộ chuyển đổi Dc/AC thường được sử dụng ở phía chính của máy biến áp. Bằng cách điều khiển công tắc của bộ chuyển đổi, năng lượng điện DC đầu vào có thể được chuyển đổi thành năng lượng điện AC đầu ra. Cách tiếp cận này được áp dụng rộng rãi trong hệ thống điện để chuyển đổi giữa truyền tải xoay chiều và truyền tải một chiều.
3. Điện áp ổn định: Trong hệ thống điện, điện áp nguồn cần được duy trì trong một phạm vi nhất định để đáp ứng yêu cầu điện áp của các thiết bị điện của người sử dụng. Máy biến áp đảm bảo hoạt động bình thường của toàn bộ hệ thống điện bằng cách cung cấp điện áp đầu ra ổn định. Điều này có thể bảo vệ hiệu quả thiết bị điện của người dùng khỏi ảnh hưởng của dao động điện áp.
4. Phân phối tải điện: Máy biến áp cũng có thể được sử dụng để phân phối tải điện. Trong các ngành công nghiệp quy mô lớn, thường cần phải cung cấp một lượng lớn năng lượng điện và máy biến áp có thể phân phối năng lượng điện trong hệ thống điện một cách hợp lý để đảm bảo đáp ứng nhu cầu năng lượng điện của những người dùng khác nhau. Bằng cách trang bị máy biến áp phù hợp, có thể đạt được sự phân phối tải điện linh hoạt, từ đó nâng cao hiệu quả của hệ thống điện.
5. Bảo vệ các thiết bị điện: Máy biến áp còn có tác dụng bảo vệ các thiết bị điện khác. Khi xảy ra tình trạng quá tải hoặc ngắn mạch trong các thiết bị điện của hệ thống, máy biến áp sẽ tự động cắt dòng điện để tránh gây hư hỏng thêm cho các thiết bị khác và phát ra tín hiệu cảnh báo. Cách tiếp cận này có thể bảo vệ hiệu quả sự vận hành an toàn của toàn bộ hệ thống điện.
Có rất nhiều loạimáy biến áp. Theo mục đích sử dụng, chúng có thể được phân loại thành máy biến áp phân phối, máy biến áp điện, máy biến áp kín hoàn toàn, máy biến áp kết hợp, máy biến áp loại khô, máy biến áp ngâm dầu, máy biến áp một pha, máy biến áp lò điện, máy biến áp chỉnh lưu, lò phản ứng, máy biến áp chống nhiễu, máy biến áp chống sét, máy biến áp thử nghiệm máy biến áp kiểu hộp, máy biến áp góc, máy biến áp dòng điện cao, máy biến áp kích thích, v.v.
